جامعه شناسي قبيله در مغرب عربي   

کتاب " سوسيولوجيا القبيله في المغرب العربي" تاليف محمدنجيب بوطالب با عنوان "جامعه شناسي قبيله در مغرب عربي" مشترکاً توسط دکتر عبدالله ناصري طاهري و خانم عزيزه رحيم‌زاده به فارسي برگردان و از سوي نشر کتاب توت منتشر شده است. آنچه مي‌خوانيد مقدمه مترجم بر ترجمه فارسي آن است:
مباحث جامعه‌شناسي تاريخي يکي از ضرروت‌هاي آموزشي و پژوهشي دردو حوزه علمي جامعه‌شناسي و تاريخ است که متأسفانه در کشور و دانشگاه‌هاي ما کمتر مورد توجه قرار گرفته است. اما در آن سوي مرزها در اروپا و تا حدودي در کشورهاي عربي در سطحي گسترده به آن پرداخته شده است. با اين وجود قريب دو دهه است که آشنايي و علاقه‌مندي به تاريخ قبل از معاصر مغرب اسلامي شمال افريقا و اندلس در مراکز آموزشي و پژوهشي ايران آغاز شده است.

نگاه مورخان صليبي به شيعيان اسماعيلي و تأثير آن بر نگرش خاور شناسي معاصر (بررسي موردي: برنارد لويس*)  

چكيده: خاورشناسان غربي شيعيان اسماعيلي مذهب خصوصاً شاخه نزاري آن را از رهگذر جنگ صليبي شناخته اند. در روزگار جنگ وحضور پيوسته صليبي ها در دو قرن در صفحات شرقي مديترانه و ازپي برخورد با نزاريان شام تصويري مبالغه آميز و غير واقعي پيدا كرده وآن را در متون تاريخي و سفرنامه ها ثبت و از اين طريق به ادبيات شرق شناسي و اسلام شناسي غربي ها منتقل شده است. البته مناسبات دوگانه نزاريان شام با صليبي ها و حاكمان مسلمان اين نگاه را قوت بخشيده است. يكي از خاورشناسان معاصر كه تحت تاثير اين روند نگرش خود به اسلام و شيعه را شكل داده برنارد لويس است كه شايد بتوان گفت بيشترين سهم را دراين مورد در ادبيات خاورشناسي معاصر داراست.

تهاجم تاريخي مسيحيان غربي به حوزه شرقي درياي مديترانه و جغرافياي آسياي صغير تا شام و مصر در قرن يازده ميلادي /پنچ هجري كه در تاريخ اسلام و مسيحيت به جنگ يا حمله صليبي معروف است،1 نقطه عطفي در نگرش مسيحيان به اسلام و جامعه اسلامي بود. اين حادثه در حالي كه براي مسلمانان خسارات زيادي داشت و به تعبير برنارد لويس2 "عظيم ترين و ماندگارترين خسارت بر جهان اسلام بود3" براي اروپاييان دستاورد هاي فراواني برجاي گذاشت. يكي از آنها تأسيس رسمي مدرسه استشراق بود.
در اين مدرسه دايره ودامنه آگاهي اروپاييان از اسلام و مسلمانان وسعت يافت. عصر جنگ هاي صليبي عصر گسترش و افزايش داده ها نسبت به مسلمين بود. هرچند اين آگاهي ها و ستانده ها بنياني غير علمي داشت.

طرح پژوهشي ملي"تاريخ جامع جنگ‌هاي صليبي"  

اين طرح که با همکاري بيش از بيست نفر از اساتيد و محققان دانشگاهي و پژوهشگران تاريخي غير دانشگاهي به مدت چهار سال، و با شماره ثبت 35/85111 و پشتيباني صندوق حمايت از پژوهشگران کشور (نهاد رياست جمهوري) انجام شد. توليدات آن در آينده نزديک از سوي پژوهشگاه حوزه و دانشگاه (وابسته به وزارت علوم، تحقيقات و فناوري) منتشر و پس از آن در همين پايگاه WWW.Tarikhnevesht.net گزارش هايي از آن اطلاع رساني خواهد شد.
اين طرح متشکل از
الف: ترجمه و منابع کلاسيک و دست اول مورخان و جهانگردان مسيحي در فاصله قرن 11 تا 14 ميلادي و دو متن اختصاصي اسلامي
ب- پژوهش و تحليلي جامع از جنگ‌هاي صليبي
ج- اطلس تاريخي جنگ‌ها
د- گاهشمار يا تقويم تاريخ جنگ صليبي
ه‍- بانک اطلاعات کتابشناسي جنگ صليبي
و- دانشنامه عمومي جنگ‌هاي صليبي
مي‌باشد.
هدف از اين طرح آشنايي دانشجويان و محققان فارسي زبان يا منابع دست اول جنگ‌هاي صليبي است . ضمن آن که اين مجموعه اطلاعات بکري از جغرافياي تاريخي شرق مديترانه و نيز نگاه مسيحيت قرون وسطي به اسلام دست مي‌دهد.